Manifesto de Prago
de la Movado por la internacia lingvo Esperanto


Ni, anoj de la tutmonda movado por la progresigo de esperanto direktas 進 tiun manifeston al 進uj registaroj, internaciaj organizoj kaj homoj de bona volo, deklaras nian intencon firmvole plulabori por la celoj 進 tie esprimitaj, kaj invitas 進un unuopan organiza寸n kaj homon ali張 al nia strebado.
Lan進ta en 1887 kiel projekto de helplingvo por internacia komunikado, kaj rapide evoluinta en vivoplenan, nuancori軻n lingvon, esperanto jam de pli ol jarcento funkcias por kunligi homojn trans lingvaj kaj kulturaj baroj. Intertempe la celoj de 張aj parolantoj ne perdis gravecon kaj aktualecon. Nek la tutmonda uzado de kelkaj lingvoj, nek progresoj en la komunikad-tekniko, nek la malkovro de novaj metodoj de lingvo-instruado ver仟jne realigos jenajn principojn, kiujn ni konsideras esencaj por justa kaj efika lingva ordo.


Demokratio


Komunika sistemo, kiu tutvive privilegias iujn homojn, sed postulas de aliaj, ke ili investu jarojn da penoj por atingi malpli altan gradon de kapablo, estas fundamente maldemokratia. Kvankam, kiel 進u lingvo, esperanto ne estas perfekta, 張 ege superas 進un rivalon en la sfero de egaleca tutmonda komunikado. Ni asertas, ke lingva malegaleco sekvigas komunikan malegalecon je 進uj niveloj, inkluzive de la internacia nivelo. Ni estas movado por demokratia komunikado.


Transnacia edukado


姆u etna lingvo estas ligita al difinita kulturo kaj naci(ar)o. Ekzemple, la lernejano, kiu studas la anglan, lernas pri la kulturo, geografio kaj politiko de la anglalingvaj landoj, precipe Usono kaj Britio. La lernejano, kiu studas esperanton, lernas pri la mondo sen limoj, en kiu 進u lando prezenti帶s kiel hejmo. Ni asertas, ke la edukado per iu ajn etna lingvo estas ligita al difinita perspektivo pri la mondo. Ni estas movado de transnacia edukado.


Pedagogia efikeco


Nur malgranda procenta寸 el tiuj, kiuj studas fremdan lingvon, ekmastras 張n. Plena posedo de esperanto eblas e per memstudado. Diversaj studoj raportis propede睏ikajn efikojn al la lernado de aliaj lingvoj. Oni anka rekomendas esperanton kiel kernan eron en kursoj por la lingva konsciigo de lernantoj.
Ni asertas, ke la malfacileco de la etnaj lingvoj 進am prezentos obstaklon por multaj lernantoj, kiuj tamen profitus el la scio de dua lingvo. Ni estas movado por efika lingvo-instruado.


Plurlingveco


La esperanto-komunumo estas unu el malmultaj mondskalaj lingvokomunumoj, kies parolantoj estas senescepte du- a plurlingvaj. 姆u komunumano akceptis la taskon lerni almena unu fremdan lingvon 張s parola grado. Multokaze tio kondukas al la scio de kaj amo al pluraj lingvoj, kaj 庸nerale al pli vasta persona horizonto. Ni asertas, ke la anoj de 進uj lingvoj, grandaj kaj malgrandaj, devus disponi pri reala 仟nco por alproprigi duan lingvon 張s alta komunika nivelo. Ni estas movado por la provizo de tiu 仟nco.


Lingvaj rajtoj


La malegala disdivido de potenco inter la lingvoj estas recepto por konstanta lingva malsekureco, a rekta lingva subpremado 逮 granda parto de la monda lo帶ntaro. En la esperanto-komunumo la anoj de lingvoj grandaj kaj malgrandaj, oficialaj kaj neoficialaj, kunvenas sur ne睏rala tereno, dank' al la reciproka volo kompromisi. Tia ekvilibro inter lingvaj rajtoj kaj respondecoj liveras precedencon por evoluigi kaj pritaksi aliajn solvojn al la lingva malegaleco kaj lingvaj konfliktoj. Ni asertas, ke la vastaj potencodiferencoj inter la lingvoj subfosas la garantiojn esprimitajn en tiom da internaciaj dokumentoj, de egaleca traktado sendistinge pri la lingvo. Ni estas movado por lingvaj rajtoj.


Lingva diverseco


La naciaj registaroj emas konsideri la grandan diversecon de lingvoj en la mondo kiel baron al komunikado kaj evoluigo. Por la esperanto-komunumo, tamen, la lingva diverseco estas konstanta kaj nemalhavebla fonto de ri逮co. Sekve, 進u lingvo, kiel 進u viva寸specio, estas valora jam pro si mem kaj inda je protektado kaj subtenado. Ni asertas, ke la politiko de komunikado kaj evoluigo, se 張 ne estas bazita sur respekto al kaj subteno de 進uj lingvoj, kondamnas al formorto la plimulton de la lingvoj de la mondo. Ni estas movado por lingva diverseco.


Homa emancipi得


姆u lingvo liberigas kaj malliberigas siajn anojn, donante al ili la povon komuniki inter si, barante la komunikadon kun aliaj. Planita kiel universala komunikilo, esperanto estas unu el la grandaj funkciantaj projektoj de la homa emancipi得 - projekto por ebligi al 進u homo partopreni kiel individuo en la homa komunumo, kun firmaj radikoj 逮 sia loka kultura kaj lingva identeco, sed ne limigite de ili. Ni asertas, ke la ekskluziva uzado de naciaj lingvoj neeviteble starigas barojn al la liberecoj de sinesprimado, komunikado kaj asocii得. Ni estas movado por la homa emancipi得.

 

| Portugu瘰 | English | Espa隳l | Fran蓷is |
| International | Brazil | Doctrine | Gospel | Dissemination | Esperanto | Links |